Praktijktest Ad Rem met ESC / CDC
Deel IV - de (échte) bergen
Het laatste deel van ons testprogramma met de producten van ABS
Holland heeft zich tijdens de zomer van 2008 afgespeeld in de échte bergen
van Zwitserland en Italië. De nodige (?) paswegen heb ik daar gereden en
veel van die jongens kennen lange afdalingen. Ideaal dus om met name CDC
(Caravan Descent Control) extensief aan de tand te voelen. Extensief
betekent volgens ene van Dale 'zich ver uitstrekkend', dus dat klopt
wel...
Ter opfrissing van uw geheugen, het betreft twee systemen: Ad Rem met
geïntegreerd ESC en het apart verkrijgbare CDC.
Ad Rem is een hulpremsysteem, een rembekrachtiger zo u wilt, dat
geactiveerd wordt door het remlichtsignaal en op luchtdruk werkt. Het
zorgt ervoor dat remmen van de caravan gelijktijdig begint met de auto en
ook dat de caravanrem optimaal werkt als auto en caravan onder een grote
hoek staan (of is het een kleine?). In ieder geval in een bocht of tijdens
het scharen en... Omdat Ad Rem is voorzien van een programmeerbare
slingersensor (ESC - Electronic Stability Control) zal de caravan
zelfstandig afremmen wanneer een serieuze slingering geconstateerd wordt.
CDC is een apart verkrijgbaar systeem wat er voor moet zorgen dat
tijdens een afdaling de oplooprem van de aanhanger langer gestrekt blijft,
zolang je van de rem afblijft. Een gekend nadeel van de oplooprem is
namelijk de inwerkingstelling: puur door zwaartekracht. Op lange
afdalingen kan dit leiden tot oververhitting vanwege het constant remmen
van de caravan.
Ad Rem
Ik ben u nog het resultaat van een testje verschuldigd die we tijdens
een van onze Plus! Caravantrainingen hebben uitgevoerd op de gladde cirkel
van Slotemakers Anti-slipschool. Doel daarvan was de reacties van de
combinatie te ervaren wanneer je in een gladde bocht gaat remmen. Iets wat
je natuurlijk nooit moet doen, maar ja... De baan was niet spekglad, half
nat en de auto stond op winterbanden. Je zou kunnen zeggen, je rijdt
op aangereden sneeuw met wat grit erin en met daarvoor geschikte
banden.
Allereerst met uitgeschakeld Ad Rem. De auto voorzien van ABS
volgde de bocht 'natuurlijk', de caravan blokkeerde niet en volgde de auto
dus. Er was geen sprake van wegduwen van de achterkant van de auto,
waardoor scharen kan ontstaan. De combinatie bleef bestuurbaar, maar
vertraagde natuurlijk niet erg snel.
Met ingeschakeld Ad Rem blokkeerden de caravanwielen vrijwel
onmiddellijk, waardoor de caravan naar buiten gleed. Hij dreigde de auto
dus in te halen. Voor het zover kon komen stond de trein al stil, zo'n
gladde cirkel neem je met gematigde snelheden anders vlieg je er sowieso
uit voordat je aan remmen toekomt (onderstuur).
Mijn conclusie is dat Ad Rem onder deze omstandigheden (langzaam
een gladde scherpe bocht nemen en vol op je rem gaan staan) geen positieve
uitwerking heeft op het richtingsgevoel van de combinatie. Het kan echter
zijn dat de remweg wel korter wordt per saldo, dat is niet gemeten. De
oorzaak van het uitbreken? De rembekrachtiger werkt (nog steeds) veel te
sterk, waardoor de caravan blokkeert. De caravan wil de auto afremmen, de
balans tussen remkracht van de auto en caravan is niet goed. Ik heb al
eerder gememoreerd dat dit niet mijn piece of cake is.
Ad Rem in de bergen heb ik bijna niet meer gebruikt. Het heeft wel als
voordeel dat het schuifstuk veelal gestrekt blijft door de excessieve
remkracht die Ad Rem genereert (de caravan remt harder dan de auto) en
daardoor de werking van CDC positief beïnvloedt. Maar dat dit dan ten
koste gaat van remvoeringen gaat mij te ver. Bovendien worden ongetwijfeld
de caravanremmen (kortstondig) zwaar belast waardoor weer warmte ontstaat.
Nee, het is spectaculair op de camping het vrachtwagengesis bij remgebruik
te verspreiden (gegarandeerd aanspraak bij mede-caravanners), maar dat is
het wat mij betreft wel. Een verbetering van het soepel inkomen en ook
loskomen is wel bereikt met het plaatsen van een luchtdempertje, maar ABS
Holland moet het Ad Rem gebeuren nog maar eens kritisch bekijken.
ESC
Onderdeel van Ad Rem is ESC (Electronic Stability Control). Een sensor
die het slingeren vaststelt en de luchtrem inschakelt. De caravan gaat dus
remmen en dat is een goede zaak. Het is beter dat de caravan een remmende
werking heeft op de voortrazende auto, dan andersom. Veel auto's hebben
tegenwoordig een soortgelijk systeem wanneer je een fabriekstrekhaak laat
monteren, maar daarbij remt dus de auto de al slingerende caravan. Ook
auto-eigen programmering is niet zonder fouten overigens! Beter dat dan
niets, en nog beter onze filosofie: zorg dat je niet gaat slingen en als
het je toch overkomt: hard en onmiddellijk afremmen. Maar ja, een airbag
is ook nuttig als het fout gaat, toch? Niet iedereen is in staat
instabiliteit voortijdig op te merken en dan is dus een vangnet geen
onnuttig accessoire. Het voordeel en tegelijkertijd ook het nadeel van ABS
Holland's ESC is het volledig programmeerbare amplitudegedrag van de
slingersensor. Ik heb al eerder gemeld dat de slingersensor op hoogst
ongewenste momenten slingers constateerde. Deze trip is het ondanks
fijnafstelling weer een paar keer foutgegaan. Eén keer op de snelweg in
Duitsland. Niets aan de hand en toch een paar secondjes remmen. Een tweede
keer vlak voor de Berninapashoogte bergop (!!) in een bochtencombinatie.
Ik dacht dat m'n turbo het spontaan opgaf...
Wat ik als een gemis ervaar: in de auto word je niet op de hoogte
gesteld van de spontane activiteiten van ESC. Je merkt het alleen aan het
vol in de remmen gaan van de aanhanger, en dan lijkt het er op dat er iets aan je
auto mankeert.
CDC
| Caravan Descent Control. Gepropageerd als hét middel om de makke van
de oplooprem te omzeilen. Caravanners moeten het doen met de oplooprem van
hun caravan. En die oplooprem is niet echt geschikt om een lange afdaling
zonder problemen af te wikkelen. Je hebt aan een BergTrainingsWeekend
meegedaan, je weet dus dat je bergaf op de motor moet afremmen door de
juiste lage versnelling te selecteren en daardoor de autoremmen te
ontzien. Je weet dat je remmen uiteindelijk bergaf je laatste redmiddel
zijn en je die dus niet moet oververhitten. Maar wat is de realiteit? Je caravan remt op zo'n
vaak lange afdaling constant en op het laatst niet meer. Die
remtrommeltjes worden heet, bloedheet en de schoentjes weigeren na verloop
van tijd geheel dienst. Remmenrevisie is veelal noodzakelijk naderhand.
Ook al zijn de remvoeringen niet totaal versleten, ze zijn door de hitte
verglaasd en dus ook aan vervanging toe. Ook ontstaat gevaar van
lagerschade. Dit scenario gaat niet alleen op voor steile Alpenpassen maar
ook op lange afdalingen op Routes National bijvoorbeeld. Ook de in feite
tamme, niet te steile Fernpaß kent een afdaling van zo'n 10 km. Eén van de redenen dat je op de Alpenpassen maar weinig caravanners
ziet is het probleem dat ontstaat tijdens lange afdalingen. Niet de
stijging is het probleem, maar in feite de afdaling. |
|
 |
Over hoe CDC werkt
kunt u nalezen in het begin van deze artikelenreeks... |
De Route
 |
Wat heb ik zoal ondernomen om u te informeren, want voor m'n lol die passen over? Nee hoor, ik rij veel liever via een snelweg naar m'n
camping en blijf daar 3 weken staan... Ik krijg daardoor een veel betere indruk
van alle aantrekkelijke buurvrouwen dan via die vlugwegcampings. En dan
zeker via een omweg de Brenner over of de Gotthard dóór al flirtend in
de file? Mooi niet! Te zijner tijd zal ik u de route nog wel eens met
GoogleMaps intekenen. Prachtig hoor! Met een goede combinatie écht een
aanrader!
Over combinatie gesproken...
Een woord van dank aan mijn prachtige dochter Serena, die zich
uitstekend gekwijt heeft van haar (opgelegde) taak als navigator.
Muts MyGuide dwong mij af en toe anders, maar mijn Mutselfluts dreef
haar zin door en terecht! Zonder haar was deze trip niet mogelijk
geweest. |
| Regio zuidoost
Zwitserland (Graubünden, Ober Engadin). Via Davos, de Flüelapaß, de
Ofenpaß naar Müstair. Solo-uitstapjes naar Italië (Stelvio, Umbrail).
Vervolgens terug over de Ofenpaß en het om-en-om tunneltje (10 Euro m/z
caravan) naar belastingvrij Livigno. De Forcalo op en daarna de lange
afdaling van de Berninapaß richting Tirano. Camping bij het Lago di
Poschiavo. Ook weer terug de Passo del Bernina naar St. Moritz. Dan de
afdaling via de Maloja naar Italië. Weekje gebivakkeerd bij een meertje
tussen de grote meren van Como en Lugano in. Via Lugano en Bellinzona niet
naar de Gotthard(tunnel), maar afgeslagen om via de Lukmanier (Passo del
Lucomagno) richting volgend doel te rijden: de regio rondom de Gotthard,
Furka, Nufenen en meer van die passen. Om daar te komen vervolgens de
Oberalppaß overgestoken. |
|
 |
| In Andermatt gezocht naar een camping (een
verhaal apart). Solo al deze passen gereden en vervolgens naar huis. Met
caravan niet meteen via Luzern en Basel, maar over de Sustenpaß en
aansluitend nabij Meiringen de Brünigpaß. |
Gek genoeg (niet verwacht) waren al de met caravan genomen passen en
ook veel solopassen niet veel steiler bergop en ook bergaf dan een 10 à
12%. Michelin geeft dat meestal wel goed aan op haar kaarten. Het lijkt veelvuldig
dat de hellingen en afdalingen steiler zijn, maar dat lijkt zo door het
landschap en de haarspeldbochten. Toch was met name de Flüela en ook de
route er naar toe via Davos bergop redelijk pittig. Men was daar een keer of
vier bezig de weg te verbreden en regelde het eenrichtingsverkeer via
stoplichten. Natuurlijk op een steil stuk. Dan komt echt van pas wat je
vanuit stilstand nog aan kunt met je combinatie. De bestudering vooraf van
een trekkrachtrapport is daarbij echt
nuttig. Bergaf naar de voet van de Ofenpaß
(Passo del Fuorn) is ook pittig. Het steilst wat ik langdurig ben
tegengekomen. Ondanks Michelin en andere informatie (10%), op flinke
stukken 13% schat ik. Ik moest daar met
enige regelmaat terug in de eerste versnelling. U weet dat ik een turbodiesel heb
met hoge compressie? Dat wil wat zeggen dan, wanneer je terug naar de
1e moet. CDC viel op die stukken door de mand. |
 |
|
Schakelde ik terug van 2 naar 1,
dan remde het spul dusdanig af dat de oploopkracht van de caravan de CDC
magneet doorbrak. Ook even gasgeven daarna hielp niet. Misschien stoppen
en opnieuw beginnen? Maar dat vond ik geen reële optie. Op minder steile
hellingen schakel je (ik) ook wel eens terug naar de 1e om af te remmen,
maar daarbij handhaafde CDC meestal wél de blokkering. |
| Natuurkundig
misschien een beetje vreemd, ik wijt het maar aan de grotere oploopkracht
op erg steil. Ook op het steile
maar relatief korte stukje afdaling van de Maloja (net voorbij de pas), waar ik achter
een vrachtwagen zat doorbrak de zwaartekracht het CDC gemakkelijk. Nimmer
zorgden die korte 'doorbrekingen' echter voor een ongewenst resultaat,
n.l.
te hete caravanremmen. Gedurende de zeer lange afdaling vanaf de Bernina
(een hoogteverschil van in totaal zo'n 1900 meter wordt overbrugd over dik
30 km) functioneerde CDC prima. De brede weg is langdurig steiler
dan 10% en kent in de lagere regionen stukken waar je hard naar beneden
kunt, relatief dan. Vaak dus kort en hard aanremmen. Van je velgen moet je
dan wel afblijven, maar te heet waren ze zeker niet. |
Conclusie CDC
Heb je als caravanner CDC nodig? Dat moet natuurlijk iedereen voor
zichzelf weten, maar wat mij betreft is het een nuttig accessoire op
langere steilere hellingen. Dat hoeven echt niet de paswegen te zijn
waarvan ik heb genoten, maar dat kunnen net zo goed de wat langere hellingen op
bijvoorbeeld een Route National zijn. Rij je uitsluitend via de snelwegen
naar je vakantiebestemming dan is het nut van CDC twijfelachtig. Er zijn
namelijk niet zo veel snelwegafdalingen die de 6 à 7% te boven gaan. En
pas vanaf die percentages loopt een niet te zwaar (!) beladen caravan en
goed afgestelde oplooprem in. Maar ook daar dien je wel eens zelf de
oplooprem te strekken. Het ledje van CDC geeft je die informatie en dat is
al veel waard.
| Met CDC is het nu in ieder geval überhaupt mogelijk
met een caravan de bergen door te trekken zonder dat je bang hoeft
te zijn voor oververhitte remmen. Maar je moet er wel bij blijven
nadenken en zelf ingrijpen om daarvoor te zorgen. Vooraf dus een BergTrainingsWeekend! |
 |
|
