Elektronische
stabiliteitssystemen (getest)
| Naast mechanische anti-slinger systemen zoals
stabilisator koppelingen, komen er ook
steeds meer elektronische systemen op de markt die ingrijpen als de
caravan gaat slingeren. Bedenk wel dat deze elektronische
systemen mogelijk een fataal ongeluk kunnen voorkomen maar dat het geen
vrijbrief geeft om sneller of met een zwaardere caravan te gaan rijden! Voor de veiligheid zijn ze echter wel zeer veel belovend en absoluut aan
te raden als u een zware caravan trekt. |
 |
Anti-slinger systemen in de auto
 |
Veel nieuwe auto's zijn tegenwoordig uitgerust met een
elektronisch stabiliteitsprogramma (ESP of ESC). Via sensoren in de auto wordt
'gevoeld' of de auto in een slip dreigt te komen, bijvoorbeeld na een
uitwijkmanoeuvre. Via ht ABS (en motormanagement) wordt één of meer wielen afgeremd
waardoor de auto weer stabiel op de weg komt. Dit gaat razendsnel en de
bestuurder merkt vaak niets van het ingrijpen van de elektronica.
|
Een aanvulling hierop is het Trailer Stability Program (TSP)
dat op steeds meer auto's leverbaar is.
 |
Deze toevoeging aan ESP zorgt er voor dat als
de caravan (en de auto) gaat slingeren de wielen van de auto
één voor één afgeremd worden zodat de auto en de caravan
zich stabiliseren. Is dat onvoldoende dan remt de combinatie automatisch,
waardoor de slingering van de caravan
op houdt. |
In principe doet de elektronica precies wat u als
chauffeur ook zou moeten doen als de caravan gaat slingeren....namelijk
REMMEN. De reactie van de elektronica is alleen vaak sneller en
effectiever dan die van
de chauffeur waardoor direct de gehele combinatie afgeremd wordt en de slinger of pendelbewegingen ophoudt.
Anti-slinger systemen in de caravan
Ook de caravan zelf kan voorzien worden van een anti
slingersysteem waarbij de caravan zelfstandig afremt. Het universele LEAS
systeem bestaat al geruime tijd en heeft onlangs navolging gekregen van
ATC, speciaal voor AL-KO, iDC speciaal voor BPW chassis en ETS02 van Knott
(voor Hobby en universeel).
Deze systemen bestaan uit
een sensor die meet of de
caravan enkele slinger of pendelbewegingen maakt en vervolgens wordt bestuurdersonafhankelijk de caravanrem in werking stelt
waardoor de combinatie zich strekt.
| 1. Elektronica meet de slinger- beweging van de
caravan.
2. De caravan remt waardoor de combinatie zich strekt en de
snelheid afneemt.
3. Bij een lagere snelheid is de combinatie weer stabiel en
kunt u veilig verder rijden. |
 |
De elektronica meet, registreert en berekent de
pendelbewegingen. Wanneer deze pendelbewegingen toenemen en te groot
worden gaat het systeem automatisch in werking (twee grote of vier
kleine opbouwende slingerbewegingen). De caravanrem wordt in werking
gesteld (de remwaarden zijn ongeveer 15 tot 20 %). Praktisch blijkt, dat
de rijsnelheid hierdoor ongeveer met 15 km/h wordt verminderd tenzij de
bestuurder het signaal negeert en flink gas geeft. De caravan strekt
zich en de elektronica meet geen slingerbeweging meer waardoor de
remwerking stopt.
LEAS is een universeel systeem dat eenvoudig overgezet kan worden
als u een nieuwe caravan koopt.
Blijf verstand gebruiken!
Niet alle systemen geven feedback aan de bestuurder dat ze
in werking treden. Hierdoor kan de chauffeur denken dat er niets met de
wegligging en de belading aan de hand is. Rijdt bijvoorbeeld een (sterke)
trekauto op cruise-control met eigenlijk een te hoge snelheid dan kan
ongemerkt het systeem ingrijpen, waardoor de combinatie niet slingert maar
er wel voor zorgt dat de remmen warmlopen. Sommige systemen hebben een
sensor die dit aangeeft. Het iDC systeem gaat dit probleem tegen door het
gedurende 100 seconde uit te schakelen (en daar de bestuurder niet over te
informeren).
 |
Ons inziens is dat een gevaarlijke eigenschap omdat de
bestuurder denkt 'beschermd' te zijn terwijl hij dat niet is! Op dit moment*
is LEAS het enige systeem die de bestuurder duidelijk informeert over het al
dan niet actief ingrijpen. Daarom geven wij aan dit systeem momenteel de
voorkeur. Met het systeem van Knott hebben we nog geen ervaring. |
* Inmiddels is ook bij ATC van Alko een verklikker voor in de auto te
koop.
Bij combinaties die 'oranje' sterren krijgen in de
berekeningen is het zeer aan te raden een elektronisch slingersysteem aan
te schaffen, maar ook dan is een goede belading en
aangepaste snelheid van belang!
Eigen gebruikerstest
De meeste Volkswagens met ESP hebben de mogelijkheid om
zodra een trekhaak gemonteerd is ook het Trailer Stability Program (TSP)
te activeren. Dat zou bij onze eigen Volkswagen Eos volgens de dealer ook het
geval moeten zijn.... Zou, omdat ik zelf de werking (nog?) niet heb kunnen
vaststellen. Op de openbare weg en met eigen materieel ga je uiteraard
wat minder ver dan testers op een circuit. Mijn eigen caravan (BIOD
Nomade) is bovendien dusdanig stabiel dat die eigenlijk niet in de slinger te krijgen
is zonder extreem te beladen en/of onverantwoorde uitwijk manoeuvres uit te te
halen. De werking van ESP heb ik dan ook nog niet bemerkt. Ik
kan de effectiviteit van ESP in de auto dus niet beoordelen.
Test met LEAS
Om ook het effect van caravan stabiliteitssystemen in de caravan te
onderzoeken is op mijn eigen BIOD caravan het LEAS systeem laten monteren. Montage van LEAS is
betrekkelijk eenvoudig en kan ook een handige doe het zelfver.
|
 |
LEAS is al bijna 20 jaar op de markt. Dit merk je aan de
elektronica (de slinger sensor) die nog redelijk 'mechanisch' is. Het aantrekken van de
rem gebeurd via een ingenieus systeem dat binnen een fractie van een
seconde de remmen maximaal, d.w.z. met zo'n 20% kracht, laat werken. In de auto klinkt dan gedurende zo'n 10
seconde een hard alarm signaal waardoor het niemand kan ontgaan dat het
systeem in werking is. Daarvoor moest in de testversie nog een losse zoemer in de auto aangesloten
worden. Inmiddels wordt een draadloos alarmsignaal geleverd zodat het meer
gebruikersvriendelijk is.
Maak je nu met de caravan een (te) abrupte stuurbeweging
waardoor de caravan een pendelbeweging maakt dan treedt LEAS direct in
werking. Je voelt in de auto dat de caravan gedurende korte tijd aan de auto gaat
trekken. Laat je dan het gas los dan zakt de snelheid direct zo'n 10 á 15
km/u. Deze ingreep is genoeg om de combinatie geheel te stabiliseren.
Daarbij moet ik wel opmerken dat mijn test caravan ook zonder remingreep
zichzelf in dergelijke gevallen stabiliseert omdat ik niet boven de
kritische snelheid (kan) komen, maar met LEAS gaat dat zeker sneller.
Het systeem kan helaas ook onbedoeld in werking treden.
Rijden op een hobbelige weg waarbij afwisselend het rechter- en linkerwiel
in een kuil terecht komt, fopt de slingersensor. Onder normale
omstandigheden is dit echter niet storend omdat de snelheden dan laag zijn en
de auto dan voldoende kracht heeft om gewoon door te rijden. Zou je
langdurig erg slechte wegen rijden of op een erg gladde weg is het
wellicht beter het systeem tijdelijk uit te schakelen.
Het rijden met LEAS geeft een veilig gevoel. Mocht je
onverhoopt moeten uitwijken dan weet je dat je nog een veilgheidssysteem
achter de hand hebt dat ingrijpt mocht het toch mis gaan. Het gevaar is
natuurlijk wel dat je net wat sneller de heuvel gaat afrijden dan eigenlijk
verstandig is..... maar zou je dat niet doen dan is LEAS zeker een aanrader
die de veiligheid vergroot.
De test(s) van de ADAC
De ADAC heeft tien auto's met ESP en een Trailer Stability Program
getest met een caravan van 1600 kg.
De conclusie is dat bij alle auto's ESP zorgt voor een effectieve
remingreep waardoor het slingeren ophoudt. Wel zijn er verschillen tussen
de verschillende auto's onderling. Bij bijvoorbeeld de Volkswagen Passat
en de Volkswagen Tiguan reageert het systeem wat te abrupt en bij de Opel
Insignia en de Audi A4 eigenlijk iets te laat. De auto die het beste uit
de test komt in de BMW X1. Deze auto zelf is al stabiel en bovendien
grijpt ESP effectief en met een goede dosering in. Andere autofabrikanten
moeten hun systmen nog wat verder perfectioneren maar ook deze
ESP-systemen verhogen in hoge mate de veiligheid, aldus de ADAC.
 |
ATC
De ADAC heeft ook het ATC systeem van Alko als 'caravan ESP' getest.
Ze komen tot de conclusie dat ATC eerder ingrijpt dan
ESP in de auto en bovendien heel effectief de slingering stopt. Ze raden dan ook
aan dat elke caravan met ATC (of een vergelijkbaar systeem) uit te
rusten! |
Deze ervaring komt dus geheel overeen met onze eigen ervaringen. Hoewel
alle systemen nog niet perfect zijn zou toch elke caravan volgens de ADAC
met een dergelijk systeem uitgerust moeten worden.
De complete tests van de ADAC kunt u downloaden (in het Duits)
via onderstaande links:
Conclusie
|
 |
Combinaties die in onze
berekeningen minder dan vijf sterren halen voor de stabiliteits- en
veiligheidsreserve en waarbij dus een reëel gevaar is dat de caravan
onbeheersbaar gaat slingeren, zouden wat ons betreft zeker uitgerust
moeten worden met een 'aanhanger ESP', en ook dan moet de chauffeur
natuurlijk wel zijn verstand blijven gebruiken. |
|
