Het grootste risico bij het rijden met een caravan is
slingeren. Door u aan een drietal regels te houden kunt u het gevaar
minimaliseren:
1) kies
een veilige combinatie;
2) belaad
de caravan zorgvuldig;
3) pas
tijdig de snelheid aan.
Kies een veilige combinatie
Niet elke auto is een even stabiele caravantrekker en
niet elke caravan is even stabiel. In de showroom is dat echter heel
moeilijk vast te stellen en zelfs tests en reviews van gebruikers geven
zijn niet altijd een goede voorspelling voor uw eigen combinatie.
In zijn
algemeenheid is te stellen dat positief voor de caravan is:
een laag gewicht
een lange dissel (en korte opbouw)
inrichting waarbij zware onderdelen zo dicht mogelijk bij
de as zijn gesitueerd
stugge stabiele banden (op voldoende spanning)
stabilisatorkoppeling
en elektronisch stabiliteitssysteem (ATC/IDC/Leas)
En positief voor de trekauto:
een
hoog gewicht
stabiele wielophanging (stevige vering en spoorvaste
banden op voldoende spanning)
lange
wielbasis
inrichting waarbij zware zaken tussen de voor-
en achteras worden geplaatst
een
korte achteroversteek
ESP (of ESC) bij voorkeur met TSP (Trailer Stability Program).
Als richtlijn geven wij op Caravantrekker.nl het
advies dat een beladen caravan nooit zwaarder moet zijn dan het
(leeg)gewicht van de trekauto. Heeft uw auto bijvoorbeeld een leeggewicht
van 1350 kg, zorg er dan voor dat uw caravan beladen niet meer is dan 1350 kg
ook al mag uw auto meer trekken. Het leeggewicht van de caravan moet dan
in praktijk zo’n 250 kg lager zijn, dus kies een caravan die leeg zeker niet meer
weegt dan 1100 kg. Wordt het echter uw eerste caravan dan is het verstandig om
een wat
lichter en kleiner model te kiezen. Zorg er in ieder geval voor dat uw
combinatie dan 'groene' sterren scoort bij een trekkrachtberekening.
Het voordeel van een zware trekauto is dat als de
caravan toch zou gaan slingeren, de auto meer overwicht heeft en daardoor
minder snel van de weg gedrukt wordt door de caravan.
Hoe lichter de caravan is t.o.v. de auto hoe
beter.
Naast de keuze van de combinatie is ook een juiste keuze
van banden en een correcte bandenspanning van belang. Een
voldoende (hoge) bandenspanning van met name de achterbanden van de auto
is een factor die van invloed is. Houdt hiervoor tenminste de spanning
aan die voor uw auto geldt bij volle belading; sommige fabrikanten
adviseren nog 0,3 bar extra bij het trekken van een aanhanger. Op de caravan geven
veelal stugge bestelautobanden (C-banden) een stabiel weggedrag.
Belaad de combinatie zorgvuldig
De belading van de caravan is misschien
wel de belangrijkste factor en die kunt u zelfbeïnvloeden. Omdat een caravan de as in het midden heeft bevindt
zich logischerwijs de nodige massa, ook als hij leeg is, op de nodige
afstand van dat middelpunt. Deze massa, die ver van de as verwijderd is,
zorgt voor instabiliteit. Is die massa groot geeft dat grotere instabiliteit.
Daarom moet u er bij het beladen voor zorgen dat u de zwaarste spullen zo
dicht mogelijk bij de as opbergt. De bergruimte helemaal voorin en achterin
de caravan gebruikt u dan voor de lichtere zaken. Heeft u op deze wijze de
caravan beladen dan meet u de kogeldruk. Een kogeldruk van minimaal 5% tot
zo'n 7% van het caravangewicht is aan te raden dus meestal tussen de
50 en 85 kg, maar nooit meer dan bij uw combinatie toegestaan is! Komt u op een hele
andere kogeldruk uit, dan zult u de belading moeten aanpassen. Dit doet u
door gewicht te verplaatsen vanuit de uiteinden van de caravan naar het
midden. Om bijvoorbeeld meer kogeldruk te krijgen kunt u dus beter
20 kg
van achter naar het midden verplaatsen dan
10 kg
van achter helemaal naar voren. Overigens kunt u zware spullen ook prima in
of op de auto kwijt.
Pas tijdig de snelheid aan
Slingeren wordt veelal in gang gezet onder
invloed van bijvoorbeeld plotselinge zijwind, zuiging van inhalende bussen
en/of vrachtwagens, te veel turbulentie, abrupte stuurbewegingen of oneffenheden in de weg. In alle
gevallen is de snelheid
bepalend voor de afloop.
Dat wil zeggen: zou u langzamer gereden hebben, dan komt
de caravan niet of minder in slingering. Lastig is alleen van te voren aan
te geven welke snelheid te hoog is. Soms is namelijk de wettelijk toegestane
snelheid van bijvoorbeeld 80 km/u veel te hoog en soms zijn veel hogere snelheden nog
veilig. De opmerking die veel mensen maken: “Mijn caravan ligt als een
blok achter de auto” zegt niets over welke snelheid veilig is. Zolang
er namelijk geen invloeden van buitenaf zijn, gaat het goed. Eigenlijk zou je
dus bij diverse snelheden moeten uitproberen hoe stabiel de combinatie is
door een stuurbeweging te maken en de demping vast te stellen, maar een
dergelijke exercitie is voor de ongeoefende chauffeur op de openbare
weg levensgevaarlijk!
Gaat de caravan toch slingeren dan weet u
dat uw snelheid te hoog is. Laat dan het gas los en helpt dat niet direct,
REM dan ONMIDDELLIJK (door de remdruk gelijkmatig op te bouwen). Wees in dergelijke situaties niet bang dat er iemand
achterop zal vliegen, die heeft namelijk al lang gezien dat u in de
problemen zit. Snelheid verminderen is de enige mogelijkheid om de
combinatie weer in het gareel te krijgen. Ga niet proberen tegen te sturen
om de slingering op te vangen, maar blijf strak rechtuit sturen. Deze gehele actie wordt overigens automatisch en veel beter
uitgevoerd als de auto is voorzien van ESP (of ESC) dat aangevuld is met TSP (Trailer
Stability Program). Zo'n systeem
signaleert namelijk direct een onbalans van de auto/caravan en probeert dat
door kleine gerichte rem ingrepen te corrigeren. Heeft dat niet direct
voldoende effect dan remt de hele combinatie automatisch waarbij ook de
remlichten aan zullen gaan.
Afdalingen
Een extra gevaar vormen afdalingen, vaak op autosnelwegen en
in tunnels. De stabiliteit neemt namelijk ongemerkt maar sterk af
bij het naar beneden rijden, terwijl vaak de snelheid (ook ongemerkt)
toeneemt! Onder omstandigheden kan de stabiliteit op de vlakke weg bij 110
km/u ruim voldoende zijn of aanvoelen, doch helling af bij 75 onvoldoende. Matig dus ALTIJD uw snelheid tijdens afdalingen en negeer de
snelheidsbeperkingen die u veel op snelwegen tegenkomt niet!
Cruise Control
Het gebruik van de CC is niet aan te
raden. De reactie om gas los te laten vraagt om een extra handeling
(namelijk het uitzetten of uitschakelen via het rempedaal) en kost daardoor meer tijd dan alleen het loslaten
van het gaspedaal. Bij 100 km/u legt u 28 m/sec af! Bovendien denkt u wellicht bij het voelen van een eerste
slingering dat die vanzelf wel over zal gaan en gaat u toch net iets later
over tot handelen, terwijl gas loslaten bij een eerste slingering min of
meer een automatische is, of zou moeten worden... Daarnaast heeft u geen
goed idee hoe zwaar de motor belast wordt onder zwaardere omstandigheden.
