Stabiliteit en veiligheidsreserve

De stabiliteit- en veiligheidsreserves van de combinatie drukken we uit in sterren, waarbij hoe meer sterren, hoe beter. Uiteraard is stabiliteit van meer factoren afhankelijk, zoals bijvoorbeeld de belading, bandenspanning en een aantal eigenschappen van de trekauto. In onze 'sterren' waardering gaan we uit van een goede evenwichtige belading en de geadviseerde (en toegestane) kogeldruk. Daarnaast geven we in de conclusie aan of er voldoende veiligheidsreserves zijn om de caravan minder goed te beladen door bijvoorbeeld fietsen achterop te vervoeren en een advies voor de maximale snelheid.

Interpretatie van de uitkomsten

In de berekening maken we o.a. gebruik van de modellen die ontwikkeld zijn door de Universiteit van Bath in Engeland door Jos Darling. Inherent aan een modelweergave is een vereenvoudiging van de werkelijkheid, maar desondanks geven ze zeker een goede indicatie.

Mede daarom drukken we de stabiliteit niet uit in een getal met een schijnnauwkeurigheid achter de komma, maar in een sterren score. Bedenk wel dat daarbij het verschil tussen één ster meer of minder heel erg klein kan zijn. Voor een veilig weggedrag vinden wij dat een combinatie met een zeer ervaren chauffeur tenminste 2 sterren moet scoren en voor een beginnend caravanner tenminste 4 sterren. Krijgt de combinatie 3 sterren of minder is de kleur van de algemene sterrenscore oranje ongeacht de verdere gewichtsverhouding. In dat geval extra oppassen dus!  

De stabiliteitsindex hangt sterk af van de gewichtsverhouding tussen auto en caravan. Hoe lager die verhouding is, hoe beter.

Maar ook de lengte van de caravan is van invloed. Een kleinere caravan is vaak stabieler dan een hele grote caravan. In de berekeningen is aangeven welke afmetingen de caravan heeft. De opbouwlengte is gedefinieerd als de totale lengte van de opbouw dus inclusief disselkast.

Kogeldruk advies

Voor de stabiliteit van de caravan is liefst een hoge kogeldruk gewenst, maar voor het comfort en stabiliteit van de trekauto zou de kogeldruk zo laag mogelijk moeten zijn. Hier tussen zult u in praktijk een compromis moeten vinden. De berekende score is bepaald met de advies kogeldruk en die is afhankelijk van het gewicht van de auto en caravan en wat is toegestaan. Tevens rekenen we uit wat het effect is als u de kogeldruk met 25 kg zou verlagen (minder dan het advies). U zult zien dat de stabiliteit- en veiligheidsreserve dan behoorlijk af neemt, ook al voelt de combinatie met minder kogeldruk misschien nog steeds stabiel aan maar in kritieke situaties is dat absoluut minder!

Belading

In de berekening gaan we er van uit dat u de caravan normaal belaadt en evenwichtig verdeeld over de gehele caravan. Het gewicht van de belading en ook de verdeling ervan heeft grote invloed op een veilig weggedrag. Zou u bijvoorbeeld twee fietsen achterop vervoeren dan neemt de stabiliteit veelal dramatisch af! Voor een groot deel is dit te verklaren doordat de kogeldruk lager wordt maar ook voor een deel doordat het gewicht van de lading aan de uiteinden van de caravan geconcentreerd is (en niet dichtbij de as).

Zou u de kogeldruk goed compenseren door lading van achter naar het midden te verplaatsen en te zorgen dat de kogeldruk gehandhaafd blijft op dezelfde kogeldruk, dan nog neemt de stabiliteit af door twee fietsen achterop te vervoeren. Alleen bij een aangepaste (lagere) snelheid kunt u eventueel met 2 fietsen achterop rijden. Dit geldt overigens ook, zij het in mindere mate, bij het vervoer van twee fietsen voorop als de kogeldruk geheel gecompenseerd wordt.

Alleen al uit het oogpunt van het verdelen van lading tussen auto en caravan is het voor de stabiliteit ongunstig om twee fietsen in of op de caravan mee te nemen in plaats van op of in de auto.

Haalt u bijvoorbeeld uw caravan op bij de dealer en liggen er alleen zaken in als de voortent, een gasfles en een reservewiel van bij elkaar 50 kg, dan is de combinatie over het algemeen veel stabieler dan als u de caravan met 200 kg extra zou beladen. Wel moet u deze spullen in de lege caravan dan zo neerleggen dat u voldoende kogeldruk heeft. Zou u 50 kg lading verplaatsen van de caravan naar de auto dan neemt de stabiliteit- veiligheidsreserve veelal toe. In de berekeningen wordt dit exact aangegeven. Toch iets om rekening mee te houden bij het beladen van uw combinatie.

Snelheid en stabiliteit

Uiteindelijk is snelheid alles bepalend voor de stabiliteit. Helaas kunnen wij niet exact aangeven welke snelheid u onder welke omstandigheden veilig kunt rijden. Maar bedenk dat de wetgever dat ook  niet kan.... De toegestane 90 km/u in Nederland kan in sommige gevallen veel te hoog zijn! Uit tal van onderzoeken blijkt dat de toename van de snelheid met 10 km/u voor een afname van de stabiliteit zorgt van zo'n 20% á 25%. Pas dus altijd uw snelheid heel goed aan, aan de omstandigheden en uw combinatie, ook al mag u van de wetgever harder rijden!

Hoewel wij dus niet exact kunnen aangeven welke snelheden veilig zijn, kunnen we wel een algemene richtlijn geven op basis van de sterrenwaardering voor stabiliteit. Dus als uw combinatie 3 sterren heeft is het onverstandig sneller dan 90 km/u te rijden, ook als dat wel mag van de wetgever. Onderstaande snelheden kunt u beter niet overschrijden.

Stabiliteit en veiligheidsreserve	Maximale snelheid  op de vlakke weg	Maximale snelheid  helling af
	75 km/u	60 km/u
	80 km/u	65 km/u
	85 km/u	70 km/u
	90 km/u	75 km/u
	100 km/u	80 km/u
	110 km/u	90 km/u

Bedenk wel dat deze snelheden alleen bij optimale belading gelden! Zou u bijvoorbeeld fietsen achterop vervoeren dan daalt ons advies zo'n 10 á 20 km/u. Uiteraard is het niet zo dat als u 5 km/u harder zou rijden het helemaal mis zou gaan, maar wij vinden het belangrijk dat u een veiligheidsmarge overhoudt. Dan nog zijn de genoemde snelheden geen garantie dat u nooit in de slinger terecht zult komen, oplettendheid blijft geboden.

Verschil tussen stabiel zijn en stabiel aanvoelen

Vaak zeggen mensen dat hun combinatie heel stabiel aanvoelt, ook als ze van ons maar een lage score krijgen. Dat kan heel goed en komt bijvoorbeeld door het gebruik van een stabilisator,  goede banden en een juiste bandenspanning. Ook kan de trekauto zelf heel stabiel rijden en een goede wegligging hebben. Toch kan het dan opeens mis gaan als de de boel toch gaat slingeren. De (natuurkundige) krachten zijn dan opeens zo groot dat de 'stabiel aanvoellende auto' die krachten niet aan kan en een ongeluk onvermijdelijk is. Sla daarom a.u.b. onze waarschuwingen niet in de wind!