ESP

ESP (Electronic Stability Program) is een optie op auto's die in Nederland relatief weinig populair is. Slechts de helft van alle nieuwe auto's is er mee uitgerust, terwijl dat in bijvoorbeeld Duitsland meer dan driekwart is. Nederlanders kiezen liever een metallic lak dan te investeren in veiligheid. Voor de caravanner zijn er meer redenen toch te kiezen voor ESP.

In de auto

Voor ESP, het elektronisch stabiliteitsprogramma, zijn vele benamingen. ESP is de benaming van Bosch maar ook andere afkortingen worden gebruikt zoals ESC (Electronic Stability Control). Sensoren in de auto 'voelen' of de auto in een slip dreigt te komen, bijvoorbeeld na een uitwijkmanoeuvre. Via het ABS (en motormanagement) wordt één of meer wielen afgeremd waardoor de auto stabiel blijft. Dit gaat razendsnel en de bestuurder merkt vaak niets van het ingrijpen van de elektronica behalve het oplichten van een lampje op het dashboard. Uiteraard is deze voorziening nuttig als het glad is, maar ook onder normale omstandigheden zorgt ESP er voor dat de auto minder snel in een slip komt. Deze veiligheidsvoorziening kan 4000 doden per jaar in Europa schelen als alle auto's er mee uitgerust zijn. Vandaar dat vanaf 2014 alle nieuwe auto's voorzien moeten zijn van ESP.

Met 'trailer assist'

Bij een aantal automerken kan ESP geleverd worden met een Trailer Stability Program (TSP). Deze uitbreiding van ESP zorgt er voor dat als de caravan aangekoppeld is en in de auto wordt waargenomen dat de caravan gaat slingeren, de wielen van de auto één voor één afgeremd worden zodat de auto en de caravan zich stabiliseren. Is dat onvoldoende dan remt de combinatie automatisch, waardoor de slingering van de caravan ophoudt. In principe doet de elektronica precies wat u als chauffeur ook zou moeten doen als de caravan gaat slingeren....namelijk REMMEN. De reactie van de elektronica is vaak sneller dan die van de chauffeur. Bovendien kan ESP exact het linker- en rechterwiel afwisselend afremmen waardoor de slingerbeweging effectiever wordt onderdrukt.

De ervaring leert dat ESP met trailer assist daadwerkelijk helpt een noodlottig ongeval te voorkomen. Wel is er verschil tussen de verschillende fabrikanten. Sommige systemen reageren relatief laat of remmen eigenlijk iets te krachtig. De programmatuur zal de komende jaren nog wat verder doorontwikkeld moeten worden, maar koopt u binnenkort een nieuwe trekauto dan is het zeker de moeite waard na te gaan of de auto kan worden geleverd met trailer assist.

In de caravan

Ook de caravan kan voorzien worden van een anti slingersysteem waarbij de caravan zelfstandig afremt bij een slingering. Het universele LEAS systeem bestaat al bijna 20 jaar en heeft navolging gekregen van ATC, speciaal voor AL-KO onderstellen, iDC speciaal voor BPW chassis en van ETS02 van Knott. Al deze systemen zijn in tegenstelling tot ESP in de auto, ook achteraf in te bouwen voor prijzen tussen 600 en 1000 euro.

De werking is eigenlijk heel eenvoudig. Een sensor in de caravan meet of de caravan enkele slinger of pendelbewegingen maakt en vervolgens wordt automatisch de caravanrem in werking gesteld (de remkracht is ongeveer 20 %). Hierdoor strekt de combinatie zich en houdt het slingeren op. Laat de bestuurder het gas los dan wordt de rijsnelheid met ongeveer met 15 km/h verminderd en blijft de caravan stabiel. Niet elk systeem geeft duidelijk feedback aan de bestuurder als het systeem ingrijpt. Hierdoor kan de chauffeur denken dat er niets met de wegligging en de belading aan de hand is. Rijdt bijvoorbeeld een (sterke) trekauto op cruise-control met eigenlijk een te hoge snelheid dan kan ongemerkt het systeem ingrijpen, waardoor de combinatie niet slingert maar er wel voor zorgt dat de remmen warmlopen (door het herhaaldelijk ingrijpen). Sommige systemen hebben een sensor die dit registreert en het systeem ongemerkt uitschakelt zonder de bestuurder daarover te informeren. Ons inziens is dat een gevaarlijke eigenschap omdat de bestuurder denkt 'beschermd' te zijn terwijl hij dat niet is! Op dit moment is LEAS het enige systeem dat de bestuurder duidelijk via een alarmsignaal informeert over het al dan niet actief ingrijpen. Bij de andere merken zult u zelf extra alert moeten zijn op het al dan niet ingrijpen en zeker geen cruise control moeten gebruiken.

Een tovermiddel?

ESP zorgt er niet voor dat u harder kunt rijden, uw caravan niet zorgvuldig hoeft te beladen of een zwaardere caravan kunt trekken. Het helpt wel om in geval van nood u te beschermen tegen een fataal slingerongeval. Maar belangrijk blijft dat u uw verstand blijft gebruiken!
Ik las laatst een gebruikerservaring van iemand die vertelde dat ze nu voortaan de caravan niet meer voelde als ze te snel een helling afreden. Daarvoor zijn deze systemen natuurlijk niet bedoeld. Goede belading en een aangepaste snelheid zijn van een groter belang! Het is een hulpmiddel dat u normaal gesproken niet zou moeten gebruiken, maar zeker bijdraagt aan de veiligheid op de weg.

Praktijktest

Om na te gaan of het systeem ook in de praktijk goed functioneert heb ik op mijn eigen caravan het LEAS systeem gemonteerd. Ik kan alleen maar bevestigen dat het systeem elke slingering van de caravan vroegtijdig onderdrukt. Hoe het bevalt onder 'normale' vakantie omstandigheden kunt u binnenkort lezen op caravantrekker.nl. De Duitse ADAC heeft op een circuits getest en komt tot de conclusie dat alle systemen op een effectieve manier er voor zorgen dat de caravan zich snel stabiliseert na een slingerbeweging en daardoor absoluut de veiligheid verhogen. Zij adviseren dan ook dan ook op elke caravan een 'Anhänger ESP' te monteren. Een advies waar ik me graag bij aansluit zeker als u een grote en zware caravan trekt.